Γιατί μας αρέσει τόσο το «Knives Out» και το σύμπαν του;
Ο Ντάνιελ Κρεγκ επιστρέφει στο ρόλο του ντετέκτιβ Μπενουά Μπλανκ στο «Wake Up Dead Man», ένα ακόμα διασκεδαστικό whodunit του σκηνοθέτη Ράιαν Τζόνσον.
Ένα από τα μεγαλύτερα σουξέ του Netflix επέστρεψε δριμύτερο. Έξι χρόνια μετά το «Στα Μαχαίρια», το συναρπαστικό θρίλερ μυστηρίου του Ράιαν Τζόνσον το οποίο ανανέωσε ριζικά το κινηματογραφικά ξεχασμένο είδος των whodunit, και τρία χρόνια μετά το γυρισμένο στην Ελλάδα, άνισο «Glass Onion» (2022), ο Ντάνιελ Κρεγκ επιστρέφει στο ρόλο του εκκεντρικού ντετέκτιβ Μπενουά Μπλανκ για μία «άλυτη» υπόθεση.
Στο «Wake Up Dead Man» όλα ξεκινούν όταν ένας ιερέας με προβληματικό παρελθόν, ο Τζουντ (Τζος Ο’Κόνορ), αναλαμβάνει νέο πόστο σε μια ενορία όπου η προσέλευση φθίνει ραγδαία, αλλά ένας πυρήνας πιστών μένει ακέραιος εξαιτίας της επιρροής που ασκεί ο επιβλητικός κληρικός Τζέφερσον Γουικς (Τζος Μπρόλιν). Ο ξαφνικός όσο και ακατανόητος θάνατος του τελευταίου, φέρνει στην επιφάνεια τους εγωισμούς, τις τριβές και τα μυστικά των μελών της τοπικής κοινότητας, αλλά και μια σειρά από ελλιπή ή αντιφατικά στοιχεία τα οποία υποχρεώνουν τον Μπλανκ να παρέμβει. Παρά το ότι πρέπει να θεωρείται δεδομένο, όσα ακολουθούν δεν συνιστούν spoilers, οπότε διαβάζετε άφοβα.
Η ανάπτυξη περίτεχνων σεναρίων, παράλληλων πλοκών με απρόβλεπτες συνδέσεις, αλλά και χαρακτήρων που είναι δύσκολο να καταλάβεις πότε ψεύδονται και πότε όχι, αποτελούν κατεξοχήν χαρακτηριστικά του καλλιτεχνικού ύφους του Τζόνσον από τα «Brick» (2005) και «Looper» έως το τηλεοπτικό «Poker Face». Συνταγή που ταιριάζει γάντι στα whodunit τα οποία και απογείωσε με το «Στα Μαχαίρια» σε μια εποχή, το 2019, που λίγοι πίστευαν πως τα παραδοσιακά φιλμ μυστηρίου είχαν ακόμα απήχηση. Μόνο που ο Αμερικανός, εκτός από άρτιος αφηγητής, αποδείχθηκε και έξυπνος σκηνοθέτης. Διότι το πρώτο επεισόδιο με πρωταγωνιστή τον Μπενουά Μπλανκ ναι μεν «πάτησε» ακριβώς στο στιλ της Αγκάθα Κρίστι, αφού και έναν τύποις Ηρακλή Πουαρό έχουμε και κάτι που θυμίζει «Πρόσκληση σε Γεύμα Από Έναν Υποψήφιο Δολοφόνο», ωστόσο, πρόσθεσε τις δικές του σύγχρονες πινελιές. Κυρίως, εμπλουτίζοντάς το με απενοχοποιημένο σαρκασμό, μαύρο χιούμορ και μερικές πραγματικά έξυπνες σεναριακές ιδέες. Το «Glass Onion» πήρε τη σκυτάλη πειράζοντας ένα ακόμα μοτίβο των murder mysteries, στο πλαίσιο του οποίου το έγκλημα δηλώνεται προτού συμβεί. Τώρα, το «Wake Up Dead Man» απηχεί το μυθιστόρημα «The Hollow Man» (Τζον Ντίκσον Καρ), στο οποίο διαπράττεται δολοφονία σε χώρο που φαινομενικά είναι αδύνατο να εισέλθη και να διαφύγει ο δράστης, άρα η διαλεύκανση της υπόθεσης δείχνει μάταιη.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Τζόνσον εκμεταλλεύεται την ευκαιρία για να στήσει ένα ψυχαγωγικό γαϊτανάκι υπόπτων, αλλά επιπλέον, να εμβαθύνει στο αίσθημα που κινητοποιεί όλα τα whodunit, αυτό της ενοχής. Δεν αρκεί να βρεθεί ο υπαίτιος, όσο να διερευνηθεί η συνθήκη της συλλογικής ευθύνης, του μοιράσματος της δόλιας επιθυμίας, του κυνικού κακού. Μόνο έτσι, στη συνέχεια, μπορεί να υπάρξει πραγματική επούλωση και μετάβαση σε μια νέα κατάσταση. Εν τω μεταξύ, το γεγονός πως στον πυρήνα του «Wake Up…» βρίσκονται δύο καθολικοί ιερείς, δηλαδή φορείς που ως βασικό συνάλλαγμα έχουν την αμαρτία και τις ενοχές, προσθέτει μια απολαυστική δόση ειρωνείας στην ταινία. Εκ των οποίων, εκείνος του Μπρόλιν διαθέτει ποιότητες που επιτρέπουν έναν επίκαιρο κοινωνικό σχολιασμό. Πρόκειται, εξάλλου, για έναν αυταρχικό ηγέτη που ασκεί ασφυκτικό πνευματικό έλεγχο στο ποίμνιό του, ο οποίος δεν διστάζει να εφαρμόσει δόλια μέσα για να διατηρηθεί στο θώκο του.
Βέβαια, όσο μετρονομημένο και εάν είναι το φιλμ, υπάρχουν οι στιγμές που εγκλωβίζεται στη φούρια του. Για την επαρκή ανάπτυξη του κάθε ένα από τους, κάπως παραπανίσιους, χαρακτήρες δαπανάται χρόνος που αποδυναμώνει το συνολικό ρυθμό και υποχρεώνει τη διάρκεια να ξεπέρασει, αχρείαστα, τις δύο ώρες. Ένα καλό θρίλερ μυστηρίου βασίζεται στο τέμπο και ενώ ο Τζόνσον το γνωρίζει καλύτερα από όλους, παρασύρεται από την κατασκευή του. Τουλάχιστον, εκείνο που μένει αναλλοίωτο είναι το στοιχείο της διασκέδασης. Το «Wake Up…» είναι αβίαστα φαν γιατί, όπως κάθε αξιοπρεπές whodunit, κάνει το κοινό μέρος της δράσης. Σαν είδος από τη φύση του δουλεύει καλύτερα σε συλλογικές θεάσεις, προσφέρεται ακόμα και για συζητήσεις την ώρα της προβολής, καθώς ολόκληρες παρέες μπορούν να μαντέψουν, να διαφωνήσουν, να σοκαριστούν από την πορεία της πλοκής. Είναι το πιο κοντινό σε εμπειρία επιτραπέζιου που μπορεί να προσφέρει το σινεμά. Και εάν είστε καθόλου σαν και εμένα, καλύτερα να βρίσκεστε μπροστά από μια μεγάλη οθόνη, παρά πάνω από ένα χάρτινο σχέδιο με πιόνια, κάρτες και κανόνες…
