Η Μαρία της oργής
Πολλά έχουν αλλάξει στην τρίτη επέτειο απ' την τραγωδία των Τεμπών και κυρίως οι ισορροπίες γύρω από την Μαρία Καρυστιανού.
Η τρίτη επέτειος της τραγωδίας των Τεμπών έρχεται σε ένα σκηνικό εντελώς διαφορετικό. Ίσως το μόνο που παραμένει αμετάβλητο είναι ότι ο πρώην υπουργός Μεταφορών, Κώστας Καραμανλής, συνεχίζει κανονικά τη θητεία του ως βουλευτής Σερρών.
Κατά τ’ άλλα, η συγκυρία έχει μετακινηθεί αισθητά. Η δυναμική των συγκεντρώσεων δε θυμίζει την περσινή έκρηξη, όταν σχεδόν ένα εκατομμύριο άνθρωποι πλημμύρισαν τους δρόμους της Αθήνας και δεκάδων ακόμη πόλεων στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό ζητώντας δικαιοσύνη. Ταυτόχρονα, η υπόθεση έχει περάσει σε άλλη φάση: η ανακριτική διαδικασία ολοκληρώθηκε και πλέον γνωρίζουμε πότε θα η Δικαιοσύνη θα κληθεί να δώσει τις απαντήσεις που η κοινωνία περιμένει.
Εκείνο όμως που αλλάζει καταλυτικά την ιστορία δεν είναι ούτε ο χρόνος ούτε η δικαστική εξέλιξη. Είναι το φετινό κάλεσμα στο συλλαλητήριο που βρίσκει το Σύλλογο των Συγγενών των Θυμάτων διασπασμένο. Είναι κυρίως η μετατόπιση του ίδιου του αφηγήματος γύρω από την τραγωδία μετά την απόφαση της Μαρίας Καρυστιανού να προχωρήσει στην ίδρυση πολιτικού κόμματος.
Για να είμαι σαφής, η συμμετοχή στην πολιτική με οποιοδήποτε τρόπο θεωρώ ότι αποτελεί αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα κάθε πολίτη. Η είσοδος μάλιστα ανθρώπων εκτός κομματικών μηχανισμών, μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να λειτουργήσει ανανεωτικά σε ένα σύστημα που ασφυκτιά από επαγγελματίες της εξουσίας με ό, τι αυτό συνεπάγεται. Η πολιτική δεν είναι, ούτε θα έπρεπε να είναι κλειστό επάγγελμα.
Η δημόσια παρουσία της Μαρίας Καρυστιανού γεννήθηκε, αναμφίβολα, από μια αυθεντική και αδιαπραγμάτευτη οδύνη. Από τον άδικο και τραγικό χαμό του παιδιού της. Ήταν αυτή η οδύνη που κινητοποίησε μια ολόκληρη κοινωνία και ένωσε ανθρώπους πέρα από πολιτικές ταυτότητες γύρω από ένα κοινό αίτημα: την ανάγκη για δικαιοσύνη και λογοδοσία. Ίσως γι’ αυτό συγχωρήθηκαν- και όχι πάντα συνειδητά- οι ακραίες διατυπώσεις και οι τιμωρητικές κορώνες. Γιατί μιλούσε μια μάνα που πονούσε. Κι αυτό από μόνο του αρκούσε.
Το βίντεο-κάλεσμα όμως της Μαρίας Καρυστιανού μια μέρα πριν την συγκέντρωση με την ίδια να εμφανίζεται μπροστά σε μαύρο φόντο μιλώντας «για την καλύτερη Ελλάδα που άξιζε στους 57 και αξίζει σε όλους μας» δεν θυμίζει σε τίποτα την ακατέργαστη κραυγή αγωνίας μιας μάνας που ζητάει δικαίωση για το παιδί της. Θυμίζει περισσότερο τη σκηνοθετημένη εικόνα ενός πολιτικού μηνύματος. Ενός μηνύματος που παραπέμπει ευθέως σε προεκλογικό σποτ, ιδίως μετά και την επιβεβαίωση ότι η ανακοίνωση του κόμματος προγραμματίζεται για το καλοκαίρι.
Κάπως έτσι το άλλοτε ανατριχιαστικό σύνθημα «Δεν έχω οξυγόνο» που συγκλόνισε μια ολόκληρη κοινωνία γιατί εξέφραζε μια συλλογική ασφυξία, μετατρέπεται στο βίντεο σε ένα ακόμη προβλέψιμο επικοινωνιακό τσιτάτο «Γιατί όταν ένα κράτος ξεχνάει εμείς οι πολίτες οφείλουμε να θυμόμαστε».
Η «Μαρία των Τεμπών», όπως την αποκάλεσαν πολλοί, εξέφρασε για μεγάλο διάστημα κάτι αυθεντικό: το συλλογικό σοκ μιας κοινωνίας που αρνιόταν να αποδεχθεί την απώλεια 57 ανθρώπων χωρίς λογοδοσία.
Έχει πάψει όμως εδώ και καιρό να λειτουργεί ως το πρόσωπο σύμβολο μιας συλλογικής τραγωδίας. Κι όσο περνάει ο καιρός απομακρύνεται όλο και περισσότερο από αυτό το ρόλο.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι συγγενείς των θυμάτων έσπευσαν να διευκρινίσουν ότι δεν επιθυμούν πλέον να εντάσσονται στο δημόσιο λόγο γύρω από ένα εγχείρημα με σαφή πολιτικά χαρακτηριστικά. Είχαν, άλλωστε, προειδοποιήσει εξαρχής ότι δεν θα επιτρέψουν ο Σύλλογος Συγγενών του Εγκλήματος των Τεμπών «να αποτελέσει όχημα για προσωπικές φιλοδοξίες και επιδιώξεις».
Η οργή της Μαρίας, ακόμη κι αν ξεκίνησε ως δικαιολογημένη κραυγή, από τη στιγμή που ραφινάρεται με προεκλογική αισθητική παύει να είναι απλώς συναίσθημα. Μετατρέπεται σε πολιτική πρόταση και ως τέτοια οφείλει πλέον να κρίνεται.
