Πώς να βγείτε βουλευτής: ο απόλυτος οδηγός

Αποτελούν ένα είδος που ανθεί κάθε τέσσερα χρόνια, αλλά, για κακή μας τύχη, τελευταία, φυτρώνουν κάθε 3 μήνες σαν ντομάτα σε κρητικό θερμοκήπιο και μάλιστα χωρίς να τους σπείρουν. Δεν μπορείτε να τους ξεφύγετε. Κάτι σαν τον εφοριακό ή τον υποψήφιο ασφαλιστή σας. Τους βρίσκετε σε καφενεία, ζαχαροπλαστεία, σαλόνια, γραμματοκιβώτια, κάτω απ’ την πόρτα σας, στο δρόμο, στον τηλεφωνητή σας, στα ραδιόφωνα, την τηλεόραση, σε πόλεις και χωριά.

Είναι οι σύγχρονοι Ιντιάνα Τζόουνς, οι Κυνηγοί του Χαμένου Σταυρού, στην τελευταία Σταυροφορία τους (τουλάχιστον για φέτος). Είναι κουραστικοί, αλλά η υπέρμετρη αγωνία στα μάτια τους, τους κάνει συμπαθητικούς. Πιστεύετε ότι αν δεν βγουν, μπορεί να πάθουν και συμφόρηση. Όμως, αυτοί ζουν περισσότερο απ’ όλους. Δεν βλέπετε ότι οι πολιτικοί μας ηγέτες πλησιάζουν τα 100 χρόνια ζωής; Έτσι συμβαίνει με όσους βγάζουν τα σπασμένα τους πάνω στους άλλους.

Οι πιο πολλοί φαίνονται χαμένοι στην έρημο, εκτός από κάποιους που έχουν λεφτά και προσλαμβάνουν διαφημιστικά γραφεία. Γι’ αυτό και μεις, επιτελώντας το κοινωνικό μας έργο, αποφασίσαμε να εκδώσουμε τον οδηγό του υποψήφιου βουλευτή. Όταν εκλεγείτε, περιμένουμε το ρουσφέτι μας.

Η όλη διαδικασία χωρίζεται σε δύο επίπονα στάδια. Το πρώτο αφορά το χρίσμα του υποψήφιου του κόμματος και το δεύτερο την εκλογή απ’ τους ψηφοφόρους. Κάτω, όμως, από συγκεκριμένες συνθήκες, που έχουν σχέση και με την ευκαμψία της σπονδυλικής σας στήλης μπορείτε να ξεπεράσετε εύκολα το πρώτο στάδιο.

Σε πολλές περιπτώσεις, μπορείτε να αποφύγετε την πρώτη και περισσότερο επίπονη φάση του εγχειρήματος. Τότε, είστε σίγουρα ένας άνθρωπος με ειδικές γνώσεις, αλλά και σίγουρα αναγκαίος στο Έθνος και το Λαό, όπως, θα έλεγε θυμόσοφα ο κ. Ανδρέας Γ. Παπανδρέου. Τότε θα σας ονόμαζαν Φίλο. Και σε περίπτωση που δεν θα εκλεγόσαστε, θα μπορούσατε να αποζημιωθείτε με μια τοποθέτησή σας στην προεδρεία της Ολυμπιακης, της ΔΕΗ, του ΟΤΕ ή του ΕΟΤ. Αν καταλήξετε σε κρατικές εταιρίες υδάτων, λεωφορείων, λυμάτων, αποχετεύσεων, λιμένων ή βόθρων κάτι πήγε άσχημα. Καλά να πάθετε, αφού ήσασταν ανίκανος να προσφέρετε έστω και ένα αξιοπρεπές κατάλυμα στον Αρχηγό. Κάποιοι άλλοι είχαν προσφέρει βίλα για την εξυπηρέτηση των ορμών του Αρχηγού και χρίστηκαν αυτόματα μεσάζοντες σε μεγάλες αγορές ή μαϊμούδες-αντιπρόσωποι ξένων εταιριών. Ένα βήμα μπρος από όλους.

Ακόμη πιο εύκολο είναι, βέβαια, να πραγματοποιήσετε ένα γάμο. Όμως, συνήθως, οι αρχηγοί δεν έχουν πολλές κόρες και ως εκ τούτου ο ανταγωνισμός θα είναι ιδιαίτερα σκληρός.

Αν ο ίδιος δεν είστε ικανός, τότε στείλτε τη σύζυγό σας απευθείας στον Αρχηγό, αν έχετε εμπιστοσύνη στη γοητεία και τα κάλλη της συζύγου σας. Διεκδικείτε θέση διοικητού Τραπέζης. Αν, πάλι, η σύζυγός σας δεν είναι αναλώσιμη, ωθήστε την σε εντατική επιμόρφωση. Ανάγνωση όλων των φεμινιστικών εγχειριδίων και των γραπτών της Ρόζας Λούξεμπουργκ, αν είστε σοσιαλιστής. Πρακτική εφαρμογή των συνταγών και των δοσολογιών της Χρύσας Παραδείση και των τσελεμεντέδων κρητικής μαγειρικής, αν ανήκετε στο νεοφιλελεύθερο χώρο. Αμέσως μετά, εγγραφή στην αντίστοιχη γυναικεία οργάνωση και ενσωμάτωση στον ηγετικό πυρήνα. Η ειρήνη, ο αφοπλισμός, τα σπαστικά παιδιά, τα ΚΑΠΗ, οι κωφάλαλοι και όλοι οι αδικημένοι της γης θα καταλάβουν πια τη θέση του σεξ στο κρεβάτι σας, αλλά και σεις μια περίοπτη θέση στις νυχτερινές κρεβατομουρμούρες του ηγέτη. Μην ξεχνάτε, βέβαια, ότι δεν πρέπει να χάσετε καμιά συνεστίαση της γυναικείας οργάνωσης και να αγοράσετε τους μισούς λαχνούς της λοταρίας.

Έχετε εξασφαλίσει τουλάχιστον ένα πλαστικό μπρελόκ. Ακολουθήστε επίσης τη συμπεριφορά και τα κομπλιμέντα των Κατσιφάρα και Ν. Αναγνωστόπουλου. Προσοχή, όμως, όσοι έχετε προβλήματα στη μέση. Όλα αυτά μοιάζουν εύκολα. Όμως, δεν υπάρχει βασιλικός δρόμος προς την επιτυχία. Δυστυχώς, πρέπει να ξεκινήσετε απ’ την αρχή.

Η εκκίνηση μιας καριέρας 

Καταρχήν, πρέπει να είστε ένας ψιλογνωστός μηχανικός, οικονομολόγος, γιατρός και, πάνω απ’ όλα, δικηγόρος. Κατά κανόνα, όχι πολύ πετυχημένος. Κοινωνικός και άνθρωπος των δημοσίων σχέσεων. Να θέλετε π.χ. να φτύσετε, να κατουρήσετε, να δείρετε κάποιον, αλλά, αντ’ αυτού, να τον προσκαλείτε σπίτι σας και να του επιτρέπετε να φλερτάρει και με τη γυναίκα σας. Προσόν εκ των ουκ άνευ. Θα το χρειαστείτε ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια των συνελεύσεων της τοπικής οργάνωσης του κόμματός σας, όταν ο κάθε μαλάκας θα προτείνει λύσεις για τα μεγάλα προβλήματα του τόπου και του λαού και θα τα πιστεύει κιόλας. Αντί για το κεφάλι του, θα αναγκαστείτε να του ζητήσετε την ψήφο. Αν δεν γνωρίζετε τις αρχές του κόμματος, μην κάνετε τον κόπο να διαβάζετε μπροσούρες, έντυπα και προγράμματα. Διαβάστε Γιώργο Κουρή ή Δημήτρη Ρίζο. Τα κόμματα θέλουν μαχητικούς αγωνιστές, δυναμική επιχειρηματολογία και, πάνω απ’ όλα, καθαρή γραμμή. Κλέφτες, προδότες, λωποδύτες, πουλημένοι, συμμορίτες, αποστάτες, βιαστές και ποινικοί, φαίνεται ότι συχνάζουν τελευταία στον οίκο όπου σκοπεύετε να συνεχίσετε την καριέρα σας. Με ιδεολογικό υπόβαθρο, λοιπόν, τα άρθρα του «Ελεύθερου Τύπου» και της «Αυριανής» συμμετέχετε, σ’ όλες τις πιθανές συζητήσεις και όποιον πάρει ο χάρος. Αν δεν τους πείσετε, αρχίστε τους στις κεφαλιές. Η κλαδική οικοδομών θα το εκτιμήσει δεόντως κατά την κρίσιμη στιγμή εκλογής αντιπροσώπων.

Οικοδομήστε ταυτόχρονα τις σχέσεις σας με τον Τύπο. Φίλοι και γνωστοί δημοσιογράφοι είναι το κλειδί της επιτυχίας. Μην έχετε κανένα δέος απέναντί τους. Είναι, βέβαια, ικανοί να καταστρέψουν τη ζωή ενός ανθρώπου, να τον παρουσιάσουν σαν δολοφόνο της «17 Νοέμβρη», σαν τραβεστί, σαν πράκτορα, σαν κερατά, σαν μοιχό ακόμη και σαν ελέφαντα, αλλά, στην πλειοψηφία τους, και αυτοί ανθρωπάκια είναι σαν και σας. Ψιλονηστικοί, ψιλοαγράμματοι, άσχετοι με την πολιτική, εμπαθείς, προσωπολάτρες, πότες, χαρτοπαίκτες, για λόγους ψυχικής υγείας, βέβαια. Υπάρχουν και οι καλοί, βέβαια, αλλά αυτοί δεν θα έτρεχαν και μπουσουλώντας στα βαφτίσια της κορούλας σας. Άλλωστε, φίλοι τους και κουμπάροι τους είναι ήδη τα γνωστά τέρατα της πολιτικής. Οργανώστε πάρτι, γενέθλια, τσιμπούσια, κρεατομαχίες, έτσι και θα τους εντυπωσιάσετε. Μια μέρα, το παιδάκι που γράφει για τα φαρμακεία μπορεί ν’ ανεβάζει και να ρίχνει κυβερνήσεις ή έτσι, τουλάχιστον, θα ‘θελε. Τότε, θα σας είναι χρήσιμος μιας και το φαρμάκι της πένας του, όχι μόνο δεν θα σας αγγίζει, αλλά, αντίθετα, μπορεί να δηλητηριάσει θανάσιμα τον κυριότερο αντίπαλό σας.

Μην αγνοείτε τις επαφές με τον αθλητισμό. Πρώτο έρχεται το ποδόσφαιρο. Κάθε πρόεδρος ΠΑΕ είναι δυνητικός υποψήφιος του κόμματός του. Ιδιαίτερα, αν ανεβάσει την ομάδα στην Α΄ Εθνική ή πάρει πρωτάθλημα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα, ο νυκτόβιος Γιδόπουλος και ο Στάμος του Βόλου. Αν η θέση του προέδρου έχει ήδη αγοραστεί – (και κοστίζει ακριβά), διεκδικήστε θέση γενικού αρχηγού, ταμία. Μασέρ μην γίνετε, γιατί θα παρεξηγηθείτε. Στη σειρά έρχονται το μπάκετ, το βόλεϋ, η κολύμβηση, που κάνει και λίγο κυριλέ. Αν οι θέσεις των προέδρων είναι πλήρεις, στραφείτε στο σκάκι, το μπριτζ (όπως οι Βάρφης και Π. Οικονόμου του ΠΑΣΟΚ) και την μπιρίμπα (όπως η μισή Ν.Δ.). Δεν είναι αθλήματα, αλλά έτσι θα γνωρίσετε τη μισή σας πόλη και θα μάθετε τ’ άπλυτα όλων, έτσι ώστε να κινείστε με την απαραίτητη άνεση και στα ψηλά και στα χαμηλά. Θα γνωρίσετε και σεις τις μικρές αδυναμίες των διάσημων προσώπων και, όταν τις διηγείστε στους ομοιούς σας, θα τους πείθετε εύκολα, ότι ανήκετε στην ελίτ αυτού του τόπου. Αλήθεια, ψέματα, δεν έχει σημασία. Η σιγουριά μετράει. Ιδιαίτερα, όταν μιλάτε με τα τοπικά στελέχη των κομμάτων. Αυτοί είναι και οι πιο ξιπασμένοι και ψοφάνε για κοινωνική κριτική. Έτσι την λένε.

Με σιγουριά επίσης να μιλάτε επί παντός επιστητού όταν είστε σε δημόσιο χώρο, σε ταβέρνα, καφενείο, ζαχαροπλαστείο ή ψησταριά. Να υποστηρίζετε τις καθαρές και αποδεκτές απόψεις. Ένα παράδειγμα: Θέμα το Aids. Αν είστε κομμουνιστής, θα πείτε οπωσδήποτε ότι είναι δημιούργημα των Αμερικανών και των εργαστηρίων. Αν είστε Δεξιός, πρέπει να υποστηρίξετε ότι για όλα φταίνε οι πούστηδες και η σεξουαλική αποχαλίνωση. Όταν κάποτε βρεθείτε στο μπαλκόνι, θα μιλήσετε, βέβαια, γενικόλογα για κοινωνική μάστιγα. Όταν, όμως, πάτε στο κόμμα τα πράγματα αλλάζουν. Εκεί, τουμπεκί ψιλοκομμένο. Ό,τι και να υποστηρίξετε, εχθρούς θα κάνετε. Ο σωστός υποψήφιος δεν μιλάει, τους ακούει όλους και κουνάει επιδοκιμαστικά το κεφάλι. Το σωστό να λέγεται. Όποιος είναι έξυπνος και μιλάει καλά σ’ ένα κόμμα, χάνεται. Και καλά να πάθει. Τι πάνε να κάνουνε τότε όλοι αυτοί οι άχρηστοι σ’ ένα κόμμα, αν έχουμε τους ξύπνιους. Ο τυραννισμένος εργάτης, ο χρεωκοπημένος βιοτέχνης, ο καφενόβιος αγρότης, ο χασοδίκης δικηγόρος, το απομεινάρι του ΕΑΜ, ο συνταξιούχος δημοσιογράφος, ο μεταλλαγμένος χούλιγκαν και η ανοργασμική καθηγήτρια. Αυτός είναι ο λαός και, όποιος έχει αντίρρηση, δεν είναι παρά ένας ελίτας, όπως λέει και σε άψογα ελληνικά ο Ανδρέας Παπανδρέου. Εδώ λήγει η πρώτη και πιο επίπονη φάση. Και μην ξεχνάτε, όμως, να επιβεβαιώνετε καθημερινά πόσο μεγάλος και χρήσιμος είστε για την πατρίδα και τον τόπο. Δέκτης πάντα η γυναίκα σας. Κάθε αρσενικός Έλληνας είναι και μοναδικός και μεγάλος. Πόσο μάλλον ένας υποψήφιος πατέρας του Έθνους.

Το πολυπόθητο χρίσμα

Η πολυπόθητη μέρα έφθασε και σεις τρέχετε στην Ομόνοια ν’ αγοράσετε εφημερίδες μαζί με δεκάδες φαντάρους, νταβατζήδες, χούλιγκανς, μπουζουκόβιους, δημοσιογράφους, πουτάνες, αριστερούς διανοούμενους και τραβεστί. Αυτή τη φορά, δεν θ’ αγοράσετε τον «Φίλαθλο» και δεν θ’ αρχίσει τε τη μέρα σας από τον «Αποδυτηριάκια». Ίσως να μην είναι και στο στυλ σας. Άλλωστε για να είστε υποψήφιος, πρέπει να είστε και φανατικός αναγνώστης του Ίακχου, παρότι δεν το ομολογείτε. Τα ελληνικά σας είναι ίσως χειρότερα και απ’ αυτά του κοσμικογράφου. Λίγο καθαρεύουσα, λίγο δημοτική, ένας ατέλειωτος αχταρμάς, όπως και οι περισσότεροι πατέρες του Έθνους. Το ονοματάκι σας φιγουράρει επιτέλους σε εφημερίδες πανελλαδικής κυκλοφορίας, και ο ψιλικατζής σας για πρώτη φορά δεν κοιτάζει ύποπτα τα χέρια σας, καθώς απομακρύνεστε απ’ το περίπτερο. Ο διάσημος θυρωρός, βέβαια, σας συγχαίρει πρώτος και, αντί για κυρ-Λευτέρη, που σας αποκαλούσε, τώρα ανακαλύπτει ότι το πατρικό σας είναι Αγγουρίδης. Και μάλιστα κύριος Αγγουρίδης. Σας ενημερώνει ότι το ξαδελφάκι του απ’ το Αλεποχώρι ψάχνει για δουλειά στο Δημόσιο, αλλά δεν βρίσκεται. Όταν θα έχετε διορίσει 2.000 ξαδελφάκια, τότε θα θεωρείστε πια ένας έμπειρος πολιτικός. Προσοχή, όμως, πρέπει όλα να ψηφίζουν στην ίδια εκλογική περιφέρεια.

Τώρα είναι η ώρα για βαφτίσια και ραδιοφωνικούς σταθμούς.

Ο Κώστας Μητσοτάκης είναι ο πρώτος Νονός της Ελλάδας. Έχει βαφτίσει (σύμφωνα με έγκυρες δημοσιογραφικές πηγές) τουλάχιστον 12.000 συμπατριώτες μας. Οι 11.234 είναι Κρητικοί. Εγώ προσωπικά γνωρίζω 13. Ακολουθήστε το χριστιανικό του παράδειγμα. Τόσα παιδιά ψάχνουν για νονό. Ξέχασα να αναφέρω ότι ο υποψήφιος δεν είναι μόνο ένας καλός χριστιανός, αλλά και ένα κοινωνικό υπόδειγμα. Δεν πάει σε μπαρ και ντισκοτέκ, αλλά επισκέπτεται τακτικά τα κοινωνικώς αποδεκτά μπουζουκομάγαζα. Δεν έχει εξωσυζυγικές δραστηριότητες και αποφεύγει ερωτικά συμπλέγματα όπου, προφανώς, υπάρχουν και μάρτυρες. Ό,τι κάνει, το κάνει στα κρυφά, και κοροϊδεύει τον κόσμο, όπως και η μισή Ελλάδα. Όταν είναι επαρχιώτης, ξεχαρμανιάζει κατά τη διάρκεια της καθόδου στην Αθήνα και στο χωριό του παριστάνει το λεβεντομαλάκα. Καταδικάζει τους μοιχούς και τους χωρισμένους. Αποφεύγει τις παρέες με ανύπαντρους και χλευάζει τους διαφορετικούς απ’ το μέσο όρο ανθρώπους. Ο τρόμος του είναι μήπως ο γιος και η κόρη φέρνουν λίγο προς το πανκ και η κοινωνία αμφισβητήσει την οικογενειακή ηθική. Αν είστε βουλευτής, πρέπει να είστε ένα ηθικά τρομοκρατημένο άτομο. Σκεφθείτε, δηλαδή, να έχετε και καμιά σεξουαλική ιδιαιτερότητα. Τότε, καλύτερα στραφείτε στην ηθοποιία. Για άλλο κλάδο του ίδιου επαγγέλματος πρόκειται, όμως εκεί οι ιδιορρυθμίες μετράνε θετικά. Μετά την εμφάνιση του Ρήγκαν, ο δεσμός νομιμοποιήθηκε.

Και τώρα, οι ραδιοφωνικοί σταθμοί. Το φρούτο της εποχής. Ένας σωστός υποψήφιος τους παίρνει όλους σβάρνα. Μικρούς, μεγάλους, δεξιούς, αριστερούς. Είναι συνήθως καλοδεχούμενος, γιατί οι παραγωγοί προγραμμάτων δεν έχουν τι να λένε, οι διευθυντές αναζητούν δημόσιες σχέσεις και πολιτικές επαφές και οι υποψήφιοι όλο και μια χαζομάρα θα πουν για να περνάει η ώρα. Ευχαριστημένοι όλοι, όπως και οι ακροατές, που θ’ αγοράσουν καινούριο ραδιόφωνο, αφού θα έχουν σπάσει το παλιό. Κάθε πρωί, τα τηλέφωνα των σταθμών παίρνουν φωτιά. «Τι πιστεύετε για την “17 Νοέμβρη” κύριε Φούφουτε» «Τι γνώμη έχετε για την τιμή του δολαρίου;» «Το κόμμα σας θα μας οδηγήσει πιο γρήγορα στο 2.000» και «Πόσο έπρεπε να είναι κατά τη γνώμη σας η τιμή της αχλάδας Πήλιου;» «Το κόμμα σας θα βγει πρώτο ή δεύτερο;» Τώρα βέβαια θα καταλάβετε και σεις την αγωνία του ποδοσφαιριστή μπροστά στην κάμερα. «Θα κερδίσετε ή θα χάσετε την Κυριακή;» Τι να του απαντήσεις του ανεπρόκοπου και του χαραμοφάη; Πάντως, να προσπαθείτε να επιδείξετε χιούμορ, χωρίς βέβαια, να φτάνετε σε ακρότητες και Παγκαλισμούς. Ελεγχόμενο θυμό για τους αντιπάλους. Έτσι κι αλλιώς, κανείς δεν ενδιαφέρεται για τις απόψεις σας, ίσως και κανείς να μην καταλάβει ότι μιλήσατε, αν κάποιος ευλογημένος δημοσιογράφος δεν σας ξεφωνίσει την επόμενη στην εφημερίδα του. Να δηλώνετε τεχνοκράτης και φιλελεύθερος. Αυτά κολλάνε παντού και σας κάνουν μοντέρνο. Οπωσδήποτε έχετε πέρσοναλ κομπιούτερ, όπως ο Γιωργάκης και ο Ανδριανόπουλος. Χώρες των οποίων το πολιτικό σύστημα προτιμάτε, η Γαλλία (ΠΑΣΟΚ) και η Γερμανία (Ν.Δ.). Μην τυχόν πείτε για καμιά Αλγερία, Νικαράγουα, Αγγλία ή Ισραήλ, κινδυνεύετε να θεωρηθείτε νοσταλγός του παρελθόντος. Μιλήστε για την αναγκαιότητα ανανέωσης της πολιτικής ζωής, αλλά όταν σας πουν ότι ο Καραμανλής είναι μεγάλος ακόμα και για τα ΚΑΠΗ και ότι οι Παπανδρέου, Μητσοτάκης και Φλωράκης οδεύουν προς εκεί, απαντήστε όπως ΌΛΟΙ οι πολιτικοί που έχουν λίγη τσίπα επάνω τους: «Μερικοί άνθρωποι, όσο μεγαλώνουν τόσο γίνονται πιο σοφοί. Είναι λίγοι, αλλά αυτοί είναι οι μεγάλοι άνδρες της Ιστορίας».

Έντυπα και εμφανίσεις

Είμαστε πλέον στην τελική ευθεία. Αυτοπαρουσιαστείτε, όπου μπορείτε. Σε καφενεία, ζαχαροπλαστεία, πλατείες χωριών, πάνω σε καρότσες φορτηγών, σε τραπεζάκια, σε νταλίκες, και σίγουρα, στα σαλόνια των γνωστών που οργανώνουν τις «φιλικές βραδιές», το νέο είδος προεκλογικής κοινωνικοποίησης. Εδώ έρχεται να κολλήσει και ένας καλός ράφτης με άποψη. Εσείς πάντα κακοντυμένος ήσασταν, μιας και είστε υπεράνω απόψεων, όπως π.χ. «το ράσο κάνει τον παπά». Πώς να εμφανιστείτε στο σαλόνι της κοσμικής κυρίας με αμφίεση Βουλής. Μίζερο κουστουμάκι, στραβό κόμπο στη γραβάτα, φαγωμένα και αγυάλιστα παπούτσια, ξεκούμπωτους γιακάδες στο πουκάμισο. Θα σας περάσουν, στην καλύτερη περίπτωση, για θυρωρό και στη χειρότερη για λιμοκοντόρο ή κοράκι. Κάτι σαν τον Τσοβόλα. Στα σαλόνια, φανείτε γλυκός, προσηνής, διαλεκτικός και διαλλακτικός. Να κοιτάζετε στα μάτια τους κύριους, αλλά όχι τις κυρίες τους. Την χάσατε την ψήφο και κερδίσατε τον τίτλο μπήχτη. Αυτό να το κάνετε, όταν έχετε ήδη εκλεγεί. Στα καφενεία, να είστε σκληρός, επιθετικός, σκληροπυρηνικός σαν τον Μένιο στα χάι κιμπαριλίκια του. Κι αυτός για τα καφενεία της επικράτειας έδινε την παράσταση. Αν κανένας ανάγωγος σας ρίξει κανένα εικοσάρικο, μη σκύψετε να το πάρετε. Κινδυνεύετε να χαρακτηριστείτε λιγούρης και όχι μόνο.

Το έντυπο που θα μοιράσετε είναι ένα σημαντικό σημείο του αγώνα σας. Γι’ αυτό, αποδείξτε ότι είστε ένας αυθεντικός αγωνιστής. Πρόκειται για μια πολύ πλατιά έννοια. Κατά κάποιο τρόπο, όλοι αγωνιστές της ζωής είμαστε. Αγωνιστές είναι όσοι πολέμησαν στους μακεδονικούς αγώνες, τον εμφύλιο, ενάντια στη χούντα, αλλά αγωνίστριες είναι και οι κυρίες της Ν.Δ. που αγωνίστηκαν τόσα χρόνια ενάντια στη φασιστική τηλεόραση. Ένας ορίτζιναλ αγωνιστής, όμως, πρέπει να έχει περάσει απ’ το Πολυτεχνείο. Έστω και για να πάρει το τρόλεϋ, μιας και έμενε κάπου στη διαδρομή Κολιάτσου-Πατήσια. Στο πρώτο προεκλογικό φυλλάδιο, γράψτε σεμνά: «Αγωνίστηκε στο Πολυτεχνείο». Στο δεύτερο, πάρτε αέρα: «Μαχητής της Ελευθερίας στη μεγάλη εξέγερση του λαού». Στο τελευταίο, προχωρήστε χωρίς ντροπή ή ενοχή. «Ο ηγέτης του φοιτητικού κινήματος στο Πολυτεχνείο». Ποιος θυμάται πια… Μόνο ο Τζουμάκας, ο Λαλιώτης και η Δαμανάκη έχουν προλάβει να κατοχυρώσουν δικαιώματα. Εκτός από το «αγωνιστής», φοριέται και το «συνδικαλιστής». Άλλη μια πλατιά έννοια. Συνδικαλιστής στους οικοδόμους, στους ραφτάδες και τις μοδίστρες, στη ΔΕΗ, τον ΟΤΕ, την ΚΥΠ, τα ΜΑΤ, όπως ο Αρκουδέας και, βέβαια, στους τραπεζικούς που έχουν αναδείξει τους μισούς ήρωες αυτού του Έθνους. Μιλάμε για μεγάλους ταξικούς αγώνες, όπως αυτός για την πρόσληψη των παιδιών τους στις τράπεζες χωρίς εξετάσεις.

Στην απέναντι όχθη, το επίθετο «συνδικαλιστής», αντικαθίσταται με την «πλούσια κοινωνική δράση». Εδώ, ο υποψήφιος ή η υποψήφια πρέπει να έχει δείξει από μικρός ενδιαφέρον για τα κοινά. Σύλλογοι υπαλλήλων Εθνικής Τράπεζας, φιλόπτωχων ταμείων, μέλη του κλαμπ της Εκάλης και του Ιππικού Ομίλου. Φέρνει πιο πολύ προς το κυριλέ και δεν είστε αναγκασμένος να παίρνετε και τους δρόμους. Δεν είδατε που το κυριλίκι άρεσε και στους Φλωράκη-Κύρκο;

Χαμογελάστε, το πουλάκι να βγει και τελειώσαμε. Αυτή η φωτογραφία είναι η πιο σημαντική της ζωής σας κι ας πιστεύει η μαμά σας ότι είναι η άλλη με τις κατουρημένες πάνες. Ποζάρετε σοβαρός, ακίνητος, αγέλαστος, βλοσυρός σαν αγγούρι. Χιλιάδες το ‘χουν κάνει πριν από σας. Έτσι θέλει ο λαός τους πολιτικούς και αυτοί ανταποκρίνονται στο λαϊκό αίτημα.

Τέλος, κάντε μια προσευχή για το μεγάλο Αρχηγό σας. Μην τυχόν κάνει τη γνωστή του γκέλα πριν τις εκλογές ή μήπως βρει καινούρια γκόμενα στις 4 Νοέμβρη. Και αν δεν έχετε, φροντίστε να μαζέψετε καμιά 30αριά εκατομμύρια δραχμές. Μην αγχώνεστε. Ένας πολιτικός δεν επιστρέφει τα δανεικά. Ξοφλάει με εξυπηρετήσεις.

Ο κομμουνιστής υποψήφιος

Εδώ έχουμε να κάνουμε με μια εξαιρετική περίπτωση ανθρώπου. Αλτρουιστής, πείσμων, εργατικός, τα κάνει όλα και ούτε τη φάτσα του σε αφίσα δεν πρόκειται να δει. Ούτε πρόκειται να εκλεγεί. Αυτό το έχει αποφασίσει το κόμμα, βέβαια, πριν απ’ αυτόν και πριν απ΄ τους ψηφοφόρους. Το ψηφοδέλτιο πάει συστημένο απ’ το Κόμμα στην οικογένεια του κάθε καλού κομμουνιστή. Στην ουσία αυτός ο υποψήφιος δεν υπάρχει. Είναι κάτι σαν εμπορικός αντιπρόσωπος, πλασιέ ιδεών που είναι αμφίβολο αν κυκλοφορούν πια στο εμπόριο. Αυτός έχει σίγουρα αγωνιστικό και συνδικαλιστικό παρελθόν, έστω κι αν έχει να δει φάμπρικα τουλάχιστον 25 χρόνια. Έκτοτε, έχει γίνει επαγγελματικό στέλεχος του κόμματος και έχει μετεκπαιδευτεί στη Μόσχα ή το Ανατολικό Βερολίνο. Στην κομμουνιστική διάλεκτο, ονομάζεται Κούτβης. Τώρα τι πα’ να πει αυτό, μην το ψάχνετε καλύτερα. Εδώ, βέβαια, μιλάμε για τους πάνω από 45-50 ετών.

Εδώ, δεν έχουμε ούτε φυλλάδια, ούτε σαλόνια, ούτε φωτογραφίες, ούτε δημόσια προβολή. Ό,τι δίνεις, παίρνεις και εδώ το χρήμα το βάζει το κόμμα. Υπάρχουν άνθρωποι που είναι υποψήφιοι 30 χρόνια και δεν έχουν εκλεγεί ποτέ. Αλλά και να έβγαιναν βουλευτές, ούτε το μισθό τους δεν θα έπαιρναν. Το κόμμα λειτουργεί συλλογικά και έχει ανάγκες. Μήπως πάλι θα μπορούσαν να μιλήσουν στη Βουλή; Τις ανακοινώσεις του πολιτικού γραφείου θα διάβαζαν και με φόβο Θεού, μην κάνουν λάθος σε καμιά τελεία.

Ένα νέο είδος υποψήφιου έχει, όμως, εμφανισθεί τελευταία στους χώρους της κομμουνιστικής αριστεράς. Το διαγραμμένο στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, ένα νέο είδος στην, έτσι κι αλλιώς, περίεργη κοινωνική διαστρωμάτωση της χώρας μας. Αυτοί, μόλις διαγραφούν απ’ το ΠΑΣΟΚ, γίνονται περιέργως το μήλος της έριδος από τ΄ άλλα κόμματα και ιδιαίτερα απ’ τον Συνασπισμό. Ο πιο ασφαλής τρόπος για να βγεις βουλευτής σήμερα, είναι να είσαι ΠΑΣΟΚ 15 χρόνια και ν’ ανακαλύψεις ξαφνικά ότι ο Παπανδρέου πούλησε τον αγώνα. Το ίδιο βράδι, είναι σίγουρο ότι θα σου τηλεφωνήσει ο Κύρκος αναφωνώντας: «Επιτέλους, και συ μαζί μας, τίμιε αγωνιστή». Σ΄ ένα βράδι, κερδίζεις τη χαμένη υπόληψή σου. Από συνένοχος γίνεσαι τίμιος.

Τα σκίτσα που χρησιμοποιήθηκαν είναι του Altan. Υπάρχουν στα 2 βιβλία του Altan «Είμαι Ένας Μαλάκας» και «Αυτοκαταστροφή». Εκδόσεις ΒΑΒΕΛ.

Τεύχος 31, Οκτώβριος 1989

*Το άρθρο αναδημοσιεύεται διατηρώντας την αρχική μορφή.