«Και φωνάζω τ’ όνομά σου…»
Από το ΚΟΔΗΣΟ και την «Πολιτική Άνοιξη» μέχρι το «Ποτάμι» και τον ΣΥΡΙΖΑ, τα ονόματα των κομμάτων λένε συχνά περισσότερα απ’ όσο νομίζουμε.
Γίνεται ένας ψιλοχαμούλης με το όνομα ΕΛΑΣ που διάλεξε ο Αλέξης Τσίπρας για το κόμμα του, αλλά αυτό που θέλω να γράψω δεν έχει σχέση με πολιτική, αλλά με σημειολογία. Τα ονόματα των κομμάτων είναι μια πονεμένη ιστορία, απλώς δεν την ξέρουμε, μολονότι διαδραματίζεται μπροστά στα μάτια μας.
Τα ονόματα των ελληνικών κομμάτων είναι τόσο ανόητα, που στις περισσότερες περιπτώσεις δεν τα προσέχουμε καν. Σήμερα, κόμματα γεννιούνται και πεθαίνουν σε χρόνο ρεκόρ. Παλιότερα το πράγμα ήταν λιγότερο συνηθισμένο. Στις πρώτες ευρωεκλογές, αυτές του 1981, κατέβηκαν όλα κι όλα δέκα κόμματα. Μεταξύ αυτών ήταν η γνωστή «Χριστιανική Δημοκρατία», το «ΚΟΔΗΣΟ» και το «Κίνημα των Ελλήνων Μεταρρυθμιστών». Η «Χριστιανική Δημοκρατία» δημιουργούσε την εντύπωση ότι κάπου υπάρχει κρυμμένη και μια μουσουλμανική. Το ΚΟΔΗΣΟ ακουγόταν σαν περιοχή της Γιουγκοσλαβίας — σαν το Κόσοβο, π.χ. Το «Κίνημα των Ελλήνων Μεταρρυθμιστών» πρέπει να αποτελούνταν από οραματιστές, αφού ο όρος «μεταρρύθμιση» στις αρχές του ’80 ήταν άγνωστος. Το πιο ωραίο ήταν το κόμμα του Σπύρου Μαρκεζίνη: ονομαζόταν «Προοδευτικό Κόμμα», αν και ήταν στις παρυφές της Ακροδεξιάς. Στην Ελλάδα είσαι ό,τι δηλώσεις, που έλεγε και μια ψυχή.
Το 1989 είχαμε 21 κόμματα — αρχίζουν να εμφανίζονται οι πρώτες cult παρουσίες. Το «Κόμμα των Εθνικών Αγωνιστών», π.χ., το τίμησαν 4,5 χιλιάδες ψηφοφόροι κι ομολογώ ότι περίμενα πως οι αγωνιστές θα ήταν περισσότεροι. Το 1994 τα κόμματα είναι πάνω από 35! Πολλοί μιλούσαν για την επιτυχία της «Πολιτικής Άνοιξης» του Αντώνη Σαμαρά, όμως πώς μπορεί να υπάρχει «Πολιτική Άνοιξη» χωρίς Πολιτικό Χειμώνα ή έστω Πολιτικό Καλοκαίρι; Σε εκείνες τις εκλογές ο «Ολυμπισμός» του Γιώργου Ζώη πήρε 3.154 ψήφους, πάντα είχα την υποψία ότι κάποιοι τον μπέρδευαν με τον Ολυμπιακό.
Πέντε χρόνια αργότερα εμφανίζεται η «Αθηναϊκή Δημοκρατία», αλλά και η «Ελληνική Παγκόσμια Ολυμπιακή Δημοκρατία»! Δεν είναι όμως αυτά τα δύο τα κόμματα με τα πιο παράξενα ονόματα: χάνουν τότε από το «Κόμμα Φυσικού Νόμου». Δεν καταγράφεται, δυστυχώς, το όνομα του αρχηγού του. Λίγο αργότερα γεννιέται, για να πάρει μέρος σε εκλογές, το «Όραμα» — φτάνει το 2004 τις 5.996 ψήφους, ενώ κάπου εδώ εμφανίζεται και η «Μέρα», που ελπίζω οι ιδρυτές της να μην διεκδικήσουν αποζημίωση από τον Γιάνη Βαρουφάκη, που τους αντέγραψε το όνομα.
Στις εκλογές του 2009 κατεβαίνει για πρώτη φορά η αγαπημένη μου «Πολιτική Παράταξη Συνεχιστών τού Καποδίστρια». Από τότε πρέπει να μπήκαν ιδέες στον Γιάννη Σμαραγδή για να σκηνοθετήσει το γνωστό έπος. Στις πολωμένες ευρωεκλογές του 2014, η «Ελπίδα Πολιτείας» είναι κάτι σαν σύλλογος από προφήτες του κόμματος της Μαρίας Καρυστιανού.
Φυσικά και υπάρχουν κι άλλα κόμματα με ονόματα που σε κάνουν να χαμογελάς. Αλλά μήπως δεν συμβαίνει το ίδιο και με τα ονόματα των γνωστότερων κομμάτων, αν τα σκεφτείς λίγο; Η Νέα Δημοκρατία, π.χ., ποια Παλιά Δημοκρατία διαδέχτηκε; Είμαστε βέβαιοι ότι, όταν ο Ανδρέας ανήγγειλε τη δημιουργία του ΠΑΣΟΚ, αυτό ακούστηκε πιασάρικο; Μάλλον σε «Παραλίγο ΣΟΚ» παρέπεμπε το ακρωνύμιο ΠΑΣΟΚ κι όχι σε σοσιαλιστικό κίνημα. Και είμαστε βέβαιοι ότι το να ονομάσεις ένα κόμμα «Ποτάμι» ή «Πλεύση Ελευθερίας» ή, πόσο μάλλον, ΣΥΡΙΖΑ -που παραπέμπει σε κούρεμα- είναι καλή ιδέα;
Αυτό που θέλω να πω είναι ότι κανένα κόμμα δεν πρόκοψε επειδή είχε ωραίο όνομα και κανένα δεν καταστράφηκε επειδή το όνομά του προκαλούσε χαμόγελα. Όταν ο Τσίπρας ρώτησε τον κόσμο πώς θα ήθελε να ονομαστεί το κόμμα του, ένας απάντησε «Λάουρα». Το βρήκα πανέμορφο. Ο Τσίπρας όχι. Κατά βάθος, αυτός το κόμμα του θα ’θελε να ονομάζεται «Αλέξης».
