48 ώρες στις Βρυξέλλες για LUX, μικρές μπύρες και συγκινητικά νόστιμο σάντουιτς

Στο Βέλγιο δεν υπάρχουν μεγάλες μπύρες. Δηλαδή υπάρχουν, αλλά δεν είναι καθόλου διαδεδομένες. Θα περιμένε κανείς πως σε μια χώρα με τεράστια παράδοση στο ζύθο και ένα όλοκληρο μουσείο αφιερωμένο σε αυτόν, τα μπαρ να προσφέρουν ποτήρι 500ml ή έστω 400ml, βρε αδερφέ. Κι όμως όχι, παντού σερβίρεσαι το ταπεινό ποτηράκι των 250-330ml με τιμή που κυμαίνεται μεταξύ € 3,5-6, αναλόγως το πού και τι παραγγέλνεις. Τον περασμένο φθινόπωρο είχα την τύχη να ταξιδέψω σε Μπριζ και Γάνδη, όταν και βρέθηκα για πρώτη φορά αντιμέτωπος με αυτό ακατανόητο φαινόμενο. Έφτασα σε σημείο δε, απηυδισμένος, να ρωτάω με ειλικρίνεια έναν μπάρμαν «τι φάση»; Ο άνθρωπος μου είπε ότι δεν του είχαν κάνει ξανά αυτήν την ερώτηση και πως δεν το είχε σκεφτεί ποτέ ξανά. Απάντηση δεν είχε.

Δεν είναι μπυρίτσα, είναι μπίρτσε

Αν και προετοιμασμένος ψυχολογικά, το πρόβλημα επανήλθε την περασμένη Δευτέρα του Πάσχα όταν προσγειώθηκα στις Βρυξέλλες. Η άνοδός μου στη βελγική πρωτεύουσα οφειλόταν στην τελετή απονομής του βραβείου LUX, δηλαδή της δάφνης που μοιράζει κάθε χρόνο το Ευρωκοινοβούλιο σε ταινία από τη Γηραιά Ήπειρο, με τη νικήτρια να προκύπτει από τις ψήφους των σινεφίλ πολιτών της Ευρώπης και των Ευρωβουλευτών. Φέτος, κιόλας, ο ανταγωνισμός ήταν υψηλός, καθώς οι υποψηφιότητες περιελάμβαναν τη βραβευμένη με Όσκαρ «Συναισθηματική Αξία» (Γιόακιμ Τρίερ), το κάτοχο του Χρυσού Φοίνικα «Ένα Απλό Ατύχημα» (Τζαφάρ Παναχί), την καταξιωμένη «Σιωπηλή Αγάπη» (Εύα Λιμπερτάδ), το «Love Me Tender» (Άνα Καζενάβε Καμπέ) όπου η Βίκι Κριπς δίνει μια υπερηχητική ερμηνεία και το νταρντενικό «Για τον Κρίστι» (Μπρένταν Κάντι).  Βέβαια, ποιος θα «σήκωνε» το LUX θα το μαθαίναμε μία μέρα μετά. Για την ώρα, αφού διεκπεραίωσα ένα τιμιότατο λιβανέζικο φαλάφελ γαρνιρισμένο με μωβ λάχανο τουρσί (😌), κατευθύνθηκα προς το συναυλιακό χώρο Ancienne Belgique όπου με περίμεναν, τι άλλο, μικρές βαρελίσιες μπύρες και οι Dry Cleaning.

Το Ancienne Belgique βρίσκεται σε ένα σημείο στις Βρυξέλλες σαν την Ερμού και η πρόσοψή του μοιάζει με νεοκλασικό κτίριο που στεγάζει κατάστημα ρούχων επί της Ερμού. Εν ολίγοις, δε σου περνάει καν από το μυαλό πως εκεί μέσα γίνονται συναυλίες, πόσο δε μάλλον συναυλίες με μπόλικο θόρυβο. Το λοιπόν, οι Λονδρέζοι έπαιξαν αρτιότατο κιθαριστικό post punk σε ένα κατάμεστο κλαμπ, βασισμένοι σχεδόν απόλυτα στο έξοχο νέο άλμπουμ τους («Secret Love»). Ευχάριστη έκπληξη το γεγονός πως τα μέλη της μπάντας δεν είχαν καθόλου τουπέ, ενώ προσωπικά είχα διαφορετική προσδοκία. Ειδικά έχοντας παρακολουθήσει από κοντά παρεμφερή σχήματα σαν τους Bar Italia. Από την άλλη, δυσάρεστη ήταν η συνειδητοποίηση πως για να καταναλώσω μικρές μπύρες έπρεπε πρώτα να βγάλω τόκενς, ήτοι ψεύτικα νομίσματα, λες και ήμουν σε κάποιο μεγάλο αθηναϊκό φεστιβάλ το καλοκαίρι. Τουλάχιστον κράτησα για ενθύμιο το ανακυκλώσιμο πλαστικό ποτηράκι μου. Στο μεταξύ, αναφορικά με το ζυθο-πρόβλημα, δε δίστασα να ρωτήσω και το φίλο Χάρη που έμενε κάποια χρόνια στις Βρυξέλλες «τι φάση»; Σε αντίθεση με τον επαγγελματία της Γάνδης, ο συμπατριώτης είχε μια ικανοποιητική απόκριση. Οι Φλαμανδοί, λέει, σα νοοτροπία προτιμούν το «biertje» (προφέρεται «μπίρτσε»), δηλαδή, τη χαλαρή μπυρίτσα στις εξόδους τους. Οπότε για αυτό, μόνο αμά κάνεις θερμή παράκληση εμφανίζεται μπύρα χωρίς υποκοριστικά. Με κάλυψε και ησύχασα.

Το επόμενο πρωί, γνωρίζοντας πως θα περνούσα όλη τη μέρα στο Ευρωκοινοβούλιο, έκανα την ώριμη επιλογή να φάω ένα πληθωρικό πρωινό. Για καλή μου τύχη, κάτω από το δωμάτιο που έμενα υπήρχε ένα ιαπωνικό καφέ. Δε θα προσποιηθώ πως γνώριζα εκ των προτέρων τη διαφορά του από τα σκέτα καφέ, ωστόσο, είμαι σίγουρα ένας πιο ευτυχισμένος άνθρωπος τώρα που τη ξέρω (κάπως). Βλέπετε, στο Kafei Dansaert το μενού περιλαμβάνει τα διάσημα fluffy pancakes που είναι όνομα και πράγμα, αλλά κυρίως μαγειρεύουν ανοιχτό banh mi τοστ με χοιρινό char siu το οποίο γευστικά είναι ότι πιο κοντινό σε αγκαλιά μπορεί να βιώσει ο ουρανίσκος σας. Οκ, μαζί με τα ramen. Χωρίς να είναι ακριβώς ίδιο, παρόμοιας λογικής και εξίσου νόστιμο σάντουιτς υπάρχει στο βιετναμέζικο Banh Mi, προφανώς, το οποίο βρίσκεται, προφανώς, στην Ερμού. Όσο για το προαναφερθέν γλυκάκι, συστήνω οπωσδήποτε το ταιριαστά ονομασμένο Japanese Pancakes που δεν έχει φυσικό κατάστημα, αλλά βρίσκεται στις γνωστές εφαρμογές delivery. Θα πάθετε πλάκα.

LUX ανατροπή

Πίσω στις παράδοξα πλην καλοδεχούμενα ηλιόλουστες Βρυξέλλες, αφού πέρασα τον αναπόφευκτο έλεγχο, αφέθηκα στο ελεγχόμενο χάος του Ευρωκοινοβουλίου. Είναι από τα μέρη όπου οι άνθρωποι βρίσκονται σε διαρκή, αδιάκοπη κίνηση με την οποία πρέπει άμεσα να συντονιστείς, διαφορετικά νιώθεις πως θα σε παρασύρει. Στην πραγματικότητα είναι πιο φιλόξενα τα πράγματα, αφού υπάρχουν παντού αρμόδιοι υπάλληλοι να σου δώσουν τις πιο σαφείς και ταυτόχρονα περίπλοκες οδηγίες με ένα πλατύ χαμόγελο. Για καλή μου τύχη, δε δυσκολεύτηκα τρομερά να εντοπίσω την πιο απαρατήρητη πόρτα πίσω από την οποία με περίμενε η Μαρία Έκερχοβντ, παραγωγός της «Συναισθηματικής Αξίας». Η Νορβηγίδα υπήρξε καθοριστική τόσο για την υλοποίηση όσο και τη διεθνής επιτυχία της ταινίας του Τρίερ που, όπως είπαμε παραπάνω, έγραψε ιστορία κερδίζοντας χρυσό αγαλματίδιο από την Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογράφου. Για αυτό, αλλά και πολλά περισσότερα, μου μίλησε η Έκερχοβντ σε μια αναλυτική συνέντευξη που μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

Λίγες ώρες αργότερα, έπιανα θέση στο ημικύκλιο του Ευρωκοινοβουλίου για την απονομή του LUX. Στο ίδιο σημείο πραγματοποιούνται και οι συνεδριάσεις των Ευρωβουλευτών, έτσι έκατσα όσο πιο αριστερά ήταν εφικτό μη γίνει καμία παρεξήγηση.  Κατά τη διάρκεια της τελετής, μάλιστα, χρειάστηκε να σηκωθώ και να θέλω να ανοίξει η γη να με καταπιεί, διότι οι παρουσιαστές θέλησαν να ανακαλύψουν ποιοι παρευρισκόμενοι έχουν παρακολουθήσει όλες τις υποψήφιες ταινίες. Χρειάστηκε, κιόλας, να απαντήσω δυνατά στο ερώτημα πόσες προβολές διοργανώνονται στην Ευρώπη στο πλαίσιο του LUX, δίνοντας δυστυχώς τη λάθος απόκριση. Ήταν τριψήφιο το νούμερο, φροντίστε του χρόνου να είστε ενήμεροι μη βρεθείτε στη θέση μου.

Ακολούθησαν οι ομιλίες των υποψηφίων, με το Δουβλινέζο πρωταγωνιστή του «Για τον Κρίστι», Ντάρμουντ Νόγιες, να καταχειροκροτείται τη στιγμή που μίλησε υπέρ του παλαιστινιακού λαού, προτού ο βετεράνος παραγωγός Φιλίπ Μαρτέν περιγράψει τις ανατριχιαστικές συνθήκες που γυρίστηκε υπό άκρα μυστικότητα το «Ένα Απλό Ατύχημα». Για να καταλάβετε, το δράμα του Παναχί σώθηκε επειδή σε έναν έλεγχο αστυνομικών, τα «όργανα» θέλοντας να κατασχέσουν το υλικό πήραν ολόκληρη την κάμερα αντί για το σκληρό δίσκο που είχε το υλικό. Επιτυχία. Βέβαια, η πιο συγκινητική στιγμή ήρθε στο φινάλε, όταν η «Σιωπηλή Αγάπη» ολοκλήρωσε μια μεγάλη ανατροπή κερδίζοντας το LUX. Όπως και όλοι στο ημικύκλιο, έτσι και η σκηνοθέτρια Εύα Λιμπερτάδ δεν περίμενε μια τέτοια εξέλιξη, παραλαμβάνοντας δακρυσμένη το βραβείο που δε θα κρατούσε ποτέ, εάν δεν εμπνεόταν το φιλμ από τα βιώματα της αδερφής της. Εδώ που τα λέμε αυτή η επικράτηση είναι ιδιαίτερα μερακλίδικη, αφού η ταινία δίνει μια σπάνια ορατότητα στο τραύμα μιας γυναίκας που προσπαθεί να επικοινωνήσει με τη νεογέννητη κόρη της χρησιμοποιώντας τη νοηματική. Υπέροχο φιλμ, όπως έχουμε ξαναπεί.

Παστράμι αγάπη μου

Η κινηματογραφική παραμονή στο Ευρωκοινοβούλιο μου άνοιξε την όρεξη για σινεμά. Συν τοις άλλοις, βρισκόμουν στην πόλη της Σαντάλ Άκερμαν έτσι, παρόλο που δεν προλάβαινα να βρω το σπίτι της Ζαν Ντιλμάν, ήταν πανεύκολο να κλείσω μια θέση στην επετειακή βραδινή προβολή (σε φιλμ 35mm!) του «A.I.: Τεχνητή Νοημοσύνη» (Στίβεν Σπίλμπεργκ) στην Ταινιοθήκη των Βρυξελλών. Είχα να δω από παιδί το υπαρξικό sci-fi που παραλίγο να γυρίσει ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ, έτσι θυμόμουν κυρίως ότι μου είχε προκαλέσει άγχος και κλάμα, αντιλαμβανόμενος νοερά την πορεία προς το έρεβος που είναι η ζωή. Σε περίπτωση που αναρωτιέστε έγινα πάλι ράκος, περισσότερα για την ταινία ενδεχομένως στο μέλλον, γεγονός που με έφερε νομοτελειακά απέναντι σε μικρές μπύρες δυόμιση ώρες αργότερα. Φαντάζομαι πως στα μάτια του Ολλανδού φοιτητή γεωπονίας και του Τούρκου συναδέλφου του, εν ονόματι… Κάμερον, δεν έμοιαζα σα ρομαντικός ταξιδιώτης που αναπολεί τα πεπραγμένα του, αλλά σαν ψιλο-σαντ μπάρμπας, αλλά δε βαριέσαι μετά γίναμε φίλοι.

Η επομένη ήταν μέρα επιστροφής, στην οποία είχα μία και μόνο αποστολή. Να προλάβω μεταξύ 11.00-15.00 να φάω στο Elbow Lunch Counter. Δε ξέρω για το δικό σας αλγόριθμο, ο δικός μου πάντως τον τελευταίο χρόνο έχει βαλθεί να μου «σπρώχνει» περιεχόμενο με νεοϋορκέζικα σάντουιτς, οπότε το συγκεκριμένο, φημισμένο για το παστράμι του, μαγαζί αποτέλεσε μονόδρομο. Το πρόβλημα ήταν πως η αδυναμία μου είναι τα πιο γαστρένια, αργομαγειρεμένα πράγματα, έτσι συμβουλεύτηκα τον καλλιτέχνη, δηλαδή τον μάγειρα για το τι να πάρω. Οι θεοί της κουζίνας παρενέβησαν και δια στόματός του μου είπαν να πάρω το philly cheesesteak, το οποίο διαθέτει μοσχάρι σε ρόλο πρωταγωνιστή και που ήδη είχα κοζάρει, έτσι ένιωσα δικαιωμένος. Για το αποτέλεσμα θα σας πω μόνο ότι κατέληξα να αφήνω tip πέντε ευρώ και να λέω στο μάγειρα πως είμαι ευγνώμων, οπότε καταλάβατε.

Στην πύλη του αεροδρομίου είχα δύο σκέψεις. Αφενός, πως οι Βρυξέλλες είναι πραγματικά παρεξηγημένες, αφού μόνο δυο μέρες έκατσα και πρόλαβα να νιώσω σαν το σπίτι μου. Αφετέρου, πως το LUX οφείλει να μπει πιο δυναμικά στο σινεφιλικό πρόγραμμά μας, για να μπορούμε να βλέπουμε και άλλες ταινίες σαν τη «Σιωπηλή Αγάπη» που διαφορετικά θα αποσιωπούνταν από το σούσουρο του arthouse κυκλώματος.