«Λογική και Ευαισθησία»: Μια γοητευτική, αλλά αγχωμένη μεταφορά της κλασικής Τζέιν Όστεν
Εικαστικά ακαταμάχητη αλλά δραματουργικά αναποφάσιστη η διασκευή της Τζόρτζια Όκλεϊ ξεχωρίζει βασικά για τις πρωταγωνιστικές ερμηνείες της.
Λίγοι συγγραφείς έχουν μεταφερθεί περισσότερες φορές στη μεγάλη οθόνη από την Τζέιν Όστεν η οποία, χάρη στα επτά μυθιστορήματα που έχει στο όνομά της έχει εμπνεύσει διασκευές κάθε είδους. Από τις καθαρά ακαδημαϊκές (Ανγκ Λι, Τζο Ράιτ) και τις πιο ελεύθερες («Clueless»), μέχρι τις εντελώς… «φευγάτες» («Περηφάνια και Προκατάληψη και Ζόμπι»). Το πιο εντυπωσιακό δε, είναι το γεγονός πως σημαντική μερίδα των εν λόγω μεταφορών κυκλοφόρησαν τις τρεις τελευταίες δεκαετίες, αποδεικνύοντας πως η συγγραφέας του 19ου αιώνα είναι παράδοξα μοντέρνα.
Ανάμεσα σε τόλμη και γοητεία
Υπό αυτήν την έννοια, η έλευση μιας φρέσκιας διασκευής του «Λογική και Ευαισθησία» έρχεται σε μια συγκυρία όπου οι ταινίες εποχής και τα ρομαντικά ευρωπαϊκά αφηγήματα του παρελθόντος γνωρίζουν μια ανανεωμένη δημοφιλία, χωρίς απαραίτητα να έχουν φύγει τελείως από τη σφαίρα ενδιαφέροντος του κοινού. Μόλις τον περασμένο Φεβρουάριο δίχασαν τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη» λόγω των… ποιητικών αδειών που πήρε η σκηνοθέτρια Έμεραλντ Έμελ. Ταυτόχρονα, η σκηνή από τη σπουδαία «Περηφάνια και Προκατάληψη» (Ράιτ, 2005) όπου η Ελίζαμπεθ (Κίρα Νάιτλι) ακούει την ερωτική εξομολόγηση του κ. Ντάρσι (Μάθιου ΜακΦέιντεν) υπό καταρρακτώδη βροχή, ανακυκλώνεται σταθερά στο κινηματογραφικό ίντερνετ αφού παραμένει ένα από τα πιο ρομαντικά στιγμιότυπα του αιώνα.
Κάπου εδώ, λοιπόν, η ιστορία δύο αδερφών οι οποίες παγιδεύονται στα δεσμά του κοινωνικού καθωσπρεπισμού και της πατριαρχικής καταπίεσης, την ίδια ώρα που η οικογένειά τους βρίσκεται στα πρόθυρα της ανέχειας και εκείνες αντιμέτωπες με την αργή ακύρωση του μέλλοντός τους, μοιάζει ταιριαστά επίκαιρη. Ιδανική, επίσης, η επιλογή να αναλάβει τη σκηνοθεσία η Τζόρτζια Όουκλι. Καθώς, στο πολυβραβευμένο ντεμπούτο της με τίτλο «Blue Jean» (2022), η δημιουργός αφουγκράστηκε με επιδεξιότητα τα ψυχολογικά αδιέξοδα και τους αφανείς συναισθηματικούς φραγμούς που παρήγαγαν το άλγος της ηρωίδας της, μιας γυναίκας που κρύβει τη σεξουαλικότητά της στη θατσερική Αγγλία. Εάν προσθέσουμε στην εξίσωση το περίσσιο ταλέντο στους πρωταγωνιστικούς ρόλους (Ντέιζι Έντγκαρ-Τζόουνς, Εσμέ Κριντ-Μάιλς, Τζορτζ ΜακΚέι, Στέισι Μάρτιν), αποσαφηνίζεται πως η σύγχρονη βερσιόν του «Λογική και Ευαισθησία» ξεκινά από την καλύτερη δυνατή βάση. Κι όμως, δε δουλεύουν όλα όπως θα έπρεπε.
Με το ζόρι κλασικό, δε γίνεται
Υπάρχουν πολλές σκηνές στην ταινία στις οποίες είναι προφανές ότι η ένταση της στιγμής είναι εκεί, αλλά και όχι ακριβώς, σα να μη φτάνει στα επίπεδα που όφειλε να έχει. Επιπλέον, παρατηρείται μια υφολογική ασυνέπεια στην αισθητική του φιλμ. Από τη μία, η Όουκλι εφαρμόζει μερικές αξιοθαύμαστες σκηνοθετικές πρωτοβουλίες, όπως το μονοπλάνο που ξεκινά ως κοντινό στο πρόσωπο της Έντγκαρ-Τζόουνς, προτού εξελιχθεί σε πολύ γενικό με την κάμερα να αφήνει τη γη για να πλησιάσει τον ουρανό. Από την άλλη, επιτρέπει μερικές μοντερνιστικές παρεμβάσεις, όπως η γενναιόδωρη χρήση του χιούμορ, οι οποίες δεν ταιριάζουν πάντα στην κατά τα άλλα σοβαρή ατμόσφαιρα της ταινίας. Και ακόμη, σημαντικά δραματουργικά συμβάντα επαναλαμβάνονται ξανά και ξανά, αχρείαστα, όπως θα το έκανε συνήθως μια οποιαδήποτε υπερηρωική περιπέτεια.
Οι παραπάνω αντιφάσεις προδίδουν το καλλιτεχνικό αδιέξοδο στο οποίο φαίνεται να βρέθηκε η Όουκλι. Όπως ήδη αναφέρθηκε, οι ταινίες εποχής και δη οι διασκευές της Όστεν, εκτός του ότι δε σπανίζουν, δεν έχουν ξεθωριάσει στη μνήμη των θεατών. Και παράλληλα, πλέον υπάρχουν διαφορετικές άτυπες σχολές προσέγγισης του συγκεκριμένου είδους: ο αλά Τζέιμς Άιβορι κλασσικισμός («Τα Απομεινάρια μιας Ημέρας»), ο μεταμοντέρνος τρόπος του Γιώργου Λάνθιμου («Η Ευνοούμενη», «Poor Things»), μέχρι και τα μελοδαράματα της τηλεόρασης («Downton Abbey», «Bridgerton»). Το «Λογική και Ευαισθησία» προσπαθεί να χρησιμοποιήσει υλικά από το κάθε ένα στιλ θέλοντας να ικανοποιήσει το κοινό κάθε γούστου, αλλά στο μεταξύ χάνει τη δική του ταυτότητα. Διόλου τυχαία, όση αναντίρρητη χάρη έχει το φιλμ την οφείλει αποκλειστικά στις καινοτομίες της σκηνοθέτριας και στη χημεία των έξοχων ηθοποιών. Έτσι, χωρίς να είναι απαραίτητα μια χαμένη ευκαιρία, το τελικό αποτέλεσμα μοιάζει αναποφάσιστο στις προθέσεις του και κλασικό… από υποχρέωση.
Η ταινία «Λογική και Ευαισθησία» κυκλοφορεί από την Tanweer (24/9). Περισσότερες κριτικές ταινιών εδώ.
Διαβάστε επίσης
